De impact en betekenis van mindset in je leven en je ondernemerschap.

De impact en betekenis van mindset in je leven en je ondernemerschap.


'Master Your Mindset': het lijkt zo simpel en maakbaar. Maar waarom is je mindset veranderen zo moeilijk, en hoe komt het dat mindset coaching wel of juist niet goed werkt?


In dit artikel kijken we naar de volgende vragen:


  • Wat wordt bedoeld met 'mind' en 'mindset'?
  • Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen mindset coaching en cognitieve gedragstherapie?

    - Wat is de impact van je mindset op je leven, je ontwikkeling en je resultaten?

    - Waarom lukt het soms niet om mindsets te veranderen?


Afbeelding: het puin en de racewagen vlak bij elkaar. Een vertrouwd beeld in De Krachtcentrale, reeds jarenlang één van de locaties waar wij trainingen en retraites organiseren.


Wat is de betekenis van mindset?

Wat is de definitie van mindset?

Mindset is het Engelse woord voor denkwijze of manier van denken. Het gaat dus om opvattingen en overtuigingen die in je leven gevormd zijn en die invloed hebben op je gedachten, gevoelens en gedrag.


Er wordt vaak gesproken van een vaste mindset of fixed minset (gericht op behoud van de status quo, angstig en defensief dus) en een groei-mindset (gericht op groei, expansie en verkenning van kansen). Voor onze doelgroep, ondernemers, is de groei-mindset als stijl vaak het meest herkenbaar, hoewel er natuurlijk secundair allerlei gedachten en gedragspatronen kunnen zijn die alsnog hinderlijk aanwezig zijn.


Waarom is mindset zo belangrijk?

De term mindset wordt vaak gebruikt om duidelijk te maken dat hoe we denken bepalend is voor hoe we ons voelen en hoe goed we kunnen presteren. Die gedachte is niet nieuw.


De oudtestamentische Bijbel stelt al: 'As a man thinketh in his heart, so is he.' Michael Pilarczyk publiceerde 'Je bent zoals je denkt' en overal op internet kun je dingen lezen in de trant van: 'Jouw leven is een weerspiegeling van jouw mindset'.


Als dit klopt, is je mindset de sleutel tot succes. En dat maakt het ineens ongelofelijk belangrijk en aantrekkelijk om aan je mindset te werken. Daarom is er ook een grote industrie ontstaan aan coaching en training, allemaal vanuit een positief perspectief.


Mindset wortelt in klassieke cognitieve therapie

Een positief perspectief vooral dus. Want, laten we eerlijk zijn: dezelfde mindset-logica meenemen naar een psychiatrische kliniek, of getraumatiseerde of ernstig depressieve mensen confronteren met de meest simpele versie van het mindset-evangelie? Je voelt 'm al denk ik..


Toch komt de mindset-gedachte wel degelijk voort uit hetzelfde gedachtegoed als waar ook in Nederland al decennialang therapie mee wordt gegeven. Van Albert Ellis tot Aaron Beck en de cognitieve gedragstherapie van de eenentwintigste eeuw is namelijk de inhoud van het denken een belangrijke bepalende factor geweest voor gevoelens en gedrag.


Wat we in de psychologie cognities noemen noemen we in coaching mindsets. Simpel as that.


Wil je die mindsets veranderen en voel je wel aan dat het niet alleen een cursusje omdenken wordt maar dat er wel wat meer geschroefd en gespijkerd moet worden? Dan kennen we termen als overtuigingen, onbewuste overtuigingen, scripts en schema's om recht te doen aan de gelaagdheid hiervan.


Bekende mindset quotes

Zowel in Nederlands als in Engels zijn er duizenden quotes die refereren aan mindset. Dat laat natuurlijk wel zien dat het fenomeen mindset diep leeft in het collectieve bewustzijn van miljoenen mensen. Dit past wel bij het idee dat de meeste mensen niet louter materieel meer denken, maar de invloed van hun subjectieve realiteit erkennen. Ik zal je straks laten zien dat breder is dan alleen het woordje mindset.


“Happiness depends on your mindset and attitude.”

― Roy T. Bennett, The Light in the Heart


“Mind is a flexible mirror, adjust it, to see a better world.”

― Amit Ray, Mindfulness Living in the Moment - Living in the Breath


“There are no limitations to the mind except those we acknowledge. Both poverty and riches are the offspring of thought.”

― Napoleon Hill, Think and Grow Rich



Kun je je mindset veranderen?

Je kunt het altijd proberen! Ik zeg dat natuurlijk met een beetje ondeugd, want ook ten aanzien van verandering en groeimogelijkheden heeft ieder mens zijn of haar eigen mindset. Het maakt nogal een verschil of je gelooft dat je karakter nooit kan veranderen en dat je altijd net zo treurig zult zijn als je grootmoeder omdat-dat-nu-eenmaal-in-de-familie-zit.. Or else.. Ik heb veel werkervaring als psycholoog en coach en ken ook de vrije markt voor persoonlijke ontwikkeling en coaching best goed. Vanuit die ervaring ga ik je advies geven over wat je aan je mindset kunt doen.


1. De term 'mindset' is eigenlijk te breed

Die subjectieve, innerlijke realiteit gaat natuurlijk niet alleen om denken, maar ook om voelen en om de spirituele functies (geest, ziel, het hogere zelf). Wat mij betreft is daarom alleen mind en mindset wat te weinig specifiek.


Technisch gezien refereert de term mind namelijk specifiek aan het mentale lichaam van de mens: het denkvermogen. Natuurlijk hebben wij ook nog een emotioneel lichaam en als dat vol zit met emoties of traumasporen kun je mindsetten tot je een ons weegt. En dit laatste is erg belangrijk: de praktijk leert dat juist de ballast die mensen meedragen in hun emotionele systeem ongelofelijk belemmerend werkt voor hun effectiviteit en levenskwaliteit. Je kunt dat niet even omturnen door je mindset te veranderen.


Werkt mindset-werk onvoldoende? Dan moet je vermoedelijk iets gaan doen dat verder gaat dan denken, praten en manifesteren.


2. Kijk uit voor het Geluksevangelie

Misschien klinkt de term 'geluksevangelie' zo sceptisch dat je meteen twijfelt aan mijn mindset. Maar die is simpel: ik wil je waarachtig advies geven en er is veel bullshit in de markt. Mindset is heel belangrijk, maar er wordt met zeer matige ondergrond en achtergrond veel oppervlakkigs aangeboden wat gewoon te weinig transformatief is. Ik zou je willen uitdagen om hierin je eigen bullshit-radar te ontwikkelen. Voel zelf of een visie of aanbod betrouwbaar overkomt, of niet.


Eén methode of één werkwijze aanprijzen als regelrechte redding? Meestal zit er dan een verleidelijk addertje onder het gras.


3. Verdiep je een beetje in waar het inhoudelijk om draait

Onderstaand zal ik je een overzicht geven van wat er in de markt is op het gebied van mindset. De zelfhulpboeken over mindset laat ik gemakshalve even zitten, omdat de lijst veel te lang zou worden.


Hoe kun je een passende coach of training over mindset vinden?

Er zijn onnoemelijk veel coaches en trainers die gemakkelijk het woordje 'mindset' gebruiken. Dat komt ook omdat veel mensen het herkennen en associëren met iets positiefs en functioneels, terwijl 'cognitieve gedragstherapie' bijvoorbeeld weer wat therapeutischer en problematischer klinkt. Zeker voor ambitieuze mensen die vooral een groei-mindset hebben.


Ik geef je een kort overzicht van wat je kunt tegenkomen.


1. RET (Rational Emotive Therapy) - Albert Ellis

Albert Ellis ontwikkelde RET als een soort ABC-tje: het zogenaamde ABC-model staat hierbij voor een Activating Event (wat is de situatie), Belief (welke gedachten en overtuigingen heb je) en Consequences (wat zijn de gevolgen, hoe voel ik me, welk gedrag vertoon ik). RET is feitelijk één van de eerste vormen van cognitieve therapie en dus zo oud als de weg naar Rome. Het doet weinig recht aan ingewikkelder of diepgravender denkpatronen en emotionele gelaagdheden.


2. Cognitieve therapie (CGT) - Aaron Beck

Een meer uitgewerkte stamboom aan therapieën kun je vinden in de cognitieve therapie of cognitieve gedragstherapie (waarbij de laatste term meteen suggereert dat het niet alleen om het denken gaat maar ook om de gedragsverandering). In essentie is dit geavanceerder dan RET omdat het uitgebreider is beschreven, ontwikkeld en gespecificeerd voor verschillende soorten psychologische vraagstukken en klachtenbeelden. De kerngedachte is wel hetzelfde: dat de inwendige interpretatie (dus de inhoud van het denken) bepalend is voor de uitkomsten qua gedrag, gevoelens en gezondheid.


Cognitieve gedragstherapie laat in de praktijk zien dat het soms teveel in het hoofd blijft zitten en teveel aan de buitenkant blijft hangen. Ik haast me om te zeggen dat dit voor sommige mensen genoeg is, en dat hierin veel afhangt van de skills en werkwijze van de therapeut. Je kunt cognitieve therapie namelijk wel degelijk heel krachtig en diepgaand gebruiken, bijvoorbeeld om patronen te doorbreken.


3. The Work - Byron Katie

Byron Katie biedt met The Work een fantastisch toepasbare vorm van cognitieve therapie of mindset-werk. Het simpele idee is dat er 4 vragen zijn, die je leven kunnen veranderen. Kan dat echt? [... Dirk Jan, check je mindset ...] Ja, dat kan. Voor eenvoudig en direct werken aan je mindset is The Work een heel interessant idee. Zijn er emotionele aspecten die verwerkt moeten worden? Dan kan er meer nodig zijn.


4. Rapid Transformational Therapy (RTT) - Marisa Peer

Marisa Peer creëerde een kruising van hypnotherapie, NLP en cognitieve therapie die superfunctioneel is en in vergelijking met bovengenoemde methodes veel meer diepgang biedt op het emotionele vlak. Het hypnotherapie-aspect maakt bovendien dat je niet in oppervlakkig denken blijft hangen maar ook onderliggende overtuigingen vrij gemakkelijk kunt opsporen. Het onderstaande filmpje geeft je meer informatie.




Hoe kunnen wij jou helpen?

First of all: een beetje leuteren over mindset doen we niet. Een goeie analyse maken van gedragspatronen, denkpatronen en de overtuigingen die daar onbewust weer onder of achter kunnen zitten: daar kun je ons wel voor wakker maken.


Inzicht in je overtuigingen en gedragspatronen

Wil je simpelweg diepgaand inzicht in hoe dit bij jou werkt, waar het je belemmert en waar juist de ontwikkelingskansen zitten? Dan is de Triunification Matrix een uitstekend middel om in een paar uur tijd heel veel richting en antwoorden te krijgen.


Een grote transformatie - persoonlijk en zakelijk

Wil je niet alleen inzicht in je mindset, maar ook je belemmeringen en blokkades grondig aanpakken zodat je grotere resultaten kunt behalen en je ware ambities kunt gaan realiseren? Bekijk dan eens of ons jaartraject Unblock Your Ambitions jou aanspreekt. Let op, we don't mess around.


Over de auteur

Dirk Jan Versluis (MM, MSc) is NIP-geregistreerd psycholoog, coach en internationaal gecertificeerd Brainspotting Practitioner. Samen met zijn echtgenote werkt hij met de doelgroep van ondernemers en zakenmensen die op persoonlijk vlak vastlopen vanwege trauma, gebrokenheid en destructieve patronen.
De methode die zij daarvoor ontwikkelden, Triunify®, onderscheidt zich door de krachtige en diepgaande aanpak waarin persoonlijke en zakelijke ontwikkeling in één totaalplaatje wordt geïntegreerd.


Heb je interesse om met ons te werken?

Geef je dan op voor een kosteloos strategiegesprek.


Wil je meer weten over onze visie en werkwijze?

Bekijk dan het onderstaande introductiefilmpje met meer informatie over persoonlijke ontwikkeling, leiderschap en ondernemerschap.