Scheefgroei: als je bedrijf harder groeit dan het kan dragen

Een bedrijf groeit nooit neutraal. Het groeit rond beslissingen, mensen, successen, angsten en gewoonten. Groei zonder bewustzijn wordt scheefgroei: de buitenkant groeit harder dan de binnenkant kan dragen.

Zoals een skelet scheef kan groeien, zo kan een bedrijf dat ook. Je ziet een mens die links, rechts, voor of achter niet helemaal ontspannen op zijn benen staat. Zo kan ook een organisatie scheef staan.

Let wel: in het woord scheefgroei zit groei. Het is niet per definitie negatief. Het is een probleem dat al groeiend ontstaat. En daarom kun je het ook al groeiend bijsturen.

Zo ziet scheefgroei eruit

• De oprichter blijft overal tussen zitten.
• Eén dominante manager bepaalt de energie van een hele afdeling.
• Iedereen is conflictmijdend, dus niets wordt echt uitgesproken en opgelost.
• Teams werken om elkaar heen in plaats van met elkaar.
• De cultuur beloont hard werken, maar niet voelen of innerlijke ontwikkeling.
• Er is omzetgroei, maar geen groei in de diepte: geen volwassen leiderschapscultuur.

In al deze voorbeelden is er wel degelijk groei. Alleen is die naar één kant doorgeschoten.

Visie zonder bedding, structuur zonder ziel

In essentie heeft scheefgroei te maken met te weinig bewustzijn. Als dat bewustzijn er in elke fase van de groei wel is, kun je de richting veel beter bepalen.

Zonder dat bewustzijn ontstaan twee typische vormen:

• Een visie zonder bedding. Er is een mooi verhaal over waar we naartoe gaan, maar het is niet gedragen en niet gegrond.
• Een structuur zonder ziel. Alles is goed geregeld, maar je voelt het bedrijf niet meer.

Waar scheefgroei zichtbaar wordt

Vaak wordt scheefgroei pas zichtbaar op een overgangsmoment. Bijvoorbeeld bij het omslagpunt tussen de tien en twintig medewerkers, als de oprichter het niet meer allemaal zelf kan. Wat in de beginfase werkte, staat het bedrijf dan in de weg.

Daarna laat scheefgroei zich zien in symptomen: terugkerende conflicten, stroperigheid, uitval of verloop. Wie alleen die symptomen behandelt, laat de scheefstand zelf staan.

Groei leren geleiden

Vaak is de kunst niet om groei te stoppen, maar om die te geleiden. Om te zien waar we te veel naar links of te veel naar rechts zijn gegaan. Een paar vragen die daarbij helpen:

1. Waar groeit ons bedrijf aan de buitenkant harder dan aan de binnenkant?
2. Welke beslissing, persoon of gebeurtenis heeft de vorm van ons bedrijf bepaald, zonder dat we dat bewust hebben gekozen?
3. Wat belonen we in onze cultuur, en wat niet?
4. Is onze visie gedragen, en heeft onze structuur nog ziel?

Dit soort vragen zijn ondervertegenwoordigd in het bedrijfsleven. Ik ben niet de eerste die erover praat en zeker niet de laatste. Maar het loont om er een vast oog voor te ontwikkelen, en niet te wachten tot de scheefstand pijn gaat doen.

Wil je onderzoeken waar jouw organisatie scheef is gegroeid? Lees meer over Triunify Corporate of plan een vrijblijvend strategiegesprek.

Dit artikel is gebaseerd op de Triunify Podcast-aflevering “Het bedrijf als levend systeem”.