Het symptoom is niet het probleem: wat klachten in je bedrijf je vertellen
Een conflict is niet alleen een conflict. Een burn-out in een team is niet alleen een capaciteitsprobleem. Klachten in je bedrijf zijn vaak symptomen, en de vraag is: waarvan?
Bij een machine vraag je welk onderdeel het niet doet. Bij een lichaam vraag je ook: wat probeert het hele lichaam mij te vertellen? Als je je bedrijf ziet als een levend lichaam, ga je ook anders luisteren naar wat er misgaat.
Het brandje dat onderhuids woedt
Problemen in een organisatie ontstaan zelden zichtbaar. Anders hadden we wel meteen ingegrepen. Er woedt eerst een brandje onder de oppervlakte. Pas op een bepaald moment komt het boven water, en dan wordt het een issue.
Opvallend is wie het als eerste ziet. Dat is lang niet altijd de directeur. Het kan een secretaresse zijn die veel contact heeft met klanten en personeel. Of een bedrijfsarts die ziet waar mensen uitvallen. Die informatie komt niet vanzelf als managementdata boven, door privacy en persoonlijke beleving.
Met andere woorden: vaak is er al iets gaande waar je zicht op had kunnen hebben. Soms kun je de volgende ontwikkeling zelfs voorspellen.
Herkenbare symptomen
Dit zijn klachten die ik in bedrijven vaak tegenkom, met wat er onder kan zitten:
| Wat je ziet | Wat er onder kan zitten |
|---|---|
| Terugkerende conflicten, of hetzelfde beleidspunt dat elke zeven, acht maanden terugkomt | Een onuitgesproken waarheid in het bedrijf |
| Stroperige besluitvorming | Angst, een gebrek aan visie of een bewolkt bewustzijn |
| Burn-out in een team | Structurele zelfoverschrijding, een cultuur waarin hard werken wordt geïdealiseerd |
| Mensen trekken zich terug en spreken zich niet uit | Een angstcultuur, soms door een dominante, patriarchale leider |
| Voortdurende overbelasting “voor de goede zaak” | Een roofbouwmentaliteit die van alles onzichtbaar maakt |
| Dingen raken tussen wal en schip | Te weinig ownership over de stukken van het veld |
| Cynisme en energiegebrek | Verloren vertrouwen, mensen die zich ongezien of verlaten voelen |
| Je beste mensen vertrekken | Een leiderschapscultuur die zijn mensen niet echt kent |
Van stroperig naar lethargisch
Stroperigheid is een mooi voorbeeld van hoe een symptoom zich ontwikkelt. Vooral in grotere bedrijven zie je het vaak. De typische vibe van ondernemerschap, met de snelheid van het licht vooruit willen, vertraagt ontzettend.
Eerst ontstaan ongeduld en wrijving. Als je niet uitkijkt, raken mensen daarna in een soort lethargie. Ze worden passief, bijna depressief. Ze zijn niet meer te raken. En dan heb je een veel groter probleem dan een trage besluitvorming.
Ownership als stofzuiger
Ownership is een modewoord geworden, maar ik vind het een mooi woord. Als ondernemer ben je eigenaar van je bedrijf. Zie je bedrijf als een groot veld of een akker met verschillende stukjes, dan hebben mensen stukjes van dat veld nodig waar zij eigenaar van zijn.
Sommige mensen pakken dat van nature. Anderen vinden het moeilijk. Waar niemand ownership neemt, raken dingen tussen wal en schip, omdat niemand er de grote stofzuiger van zijn eigenaarschap overheen haalt. Ownership geeft verantwoordelijkheid en een vorm van controle die niet knijpt.
Een cultuur waarin geen exitgesprek nodig is
Wat is het ergste wat je in een bedrijf kunt meemaken? Dat je beste mensen niet aan boord blijven. Daarom is een exitgesprek altijd belangrijk.
Maar eigenlijk wil je een leiderschapscultuur waarin een exitgesprek niet nodig is. Omdat je je mensen zo goed kent en aanvoelt, dat je al weet wat er speelt voordat iemand zijn ontslag indient.
Een assessment-oog ontwikkelen
Je hoeft dit niet alleen mee te nemen bij grote, duidelijke problemen. Het helpt om er een vast oog voor te ontwikkelen. Stel bij elke klacht die terugkomt drie vragen:
- Waarvan zou dit een symptoom kunnen zijn?
- Wie in het bedrijf zag dit al eerder aankomen?
- Wat wordt er niet uitgesproken?
Herken je symptomen in jouw organisatie die steeds terugkomen? Lees meer over Triunify Corporate, over burn-out bij ondernemers of plan een vrijblijvend strategiegesprek.
Dit artikel is gebaseerd op de Triunify Podcast-aflevering “Het bedrijf als levend systeem”.
